محمد بامدادی، مدرس دانشگاه پیام نور در همایش «خانواده سالم» که به همت دانشگاه پیام‌نور و با همکاری معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی استان قزوین، سوم آبان‌ماه در دانشگاه پیام نور قزوین برگزار شد، به بررسی ریشه‌های شکست در روابط و علائم خطر در انتخاب همسر پرداخت و بر این نکته گفت: گاهی افراد تنها به دلیل دلسوزی وارد عرصه ازدواج می‌شوند که این خود می‌تواند آغاز یک چرخه آسیب‌زا باشد.

وی در تبیین عوامل آسیب‌زا در روابط عاطفی و ازدواج بر اهمیت شناخت الگوهای دلبستگی، مدیریت تکانش‌گری و توجه به شکاف‌های طبقاتی تأکید کرد.

بامدادی با اشاره به سبک‌های تربیتی و فرزندپروری اظهار کرد: برخی افراد به دلیل سبک‌های تربیتی خاص، بیش از حد به فرزندان خود وابسته هستند و الگوهای دلبستگی اضطرابی دارند. این وضعیت می‌تواند منجر به این شود که اگر فرزند بخواهد از دست والدین فرار کند، فرد دچار اضطراب شود که مبادا همسرش نیز او را رها کند. در نهایت، ما با چرخه‌ای مواجه هستیم که در آن فرد هرچه بیشتر تلاش می‌کند، بیشتر در آن غرق خواهد شد.

این مدرس دانشگاه پیام نور در ادامه به نقش تفاوت‌های اقتصادی و اجتماعی پرداخت و گفت: اختلاف طبقاتی بالاخره جایی خود را نشان خواهد داد. تعداد بسیار اندکی از افراد هستند که با وجود فاصله طبقاتی، ساختار زندگی خود را حفظ می‌کنند و افراد در نهایت به جایگاه اصلی خود بازمی‌گردند. اگر فاصله طبقاتی نزدیک باشد، می‌توان زندگی را مدیریت کرد و فرد به سمت خوددرمانی و هدفمندی حرکت کند؛ اما اگر این دو فاصله از هم بگیرند، ادامه زندگی مانند یک آرزو غیرقابل دسترس خواهد بود و وقتی فاصله طبقاتی زیاد شود، فرد نمی‌تواند رابطه را مدیریت کند.

علائم خطر پنهان و اهمیت تیزبینی در دوران نامزدی

بامدادی با اشاره به وجود علائم خطر ظاهری و پنهان، بر لزوم هوشیاری تأکید کرد و افزود: برخی موارد از جمله تلاش برای نجات همسر، از جمله زمانی‌که یک خانم می‌خواهد بخشنده باشد و با فرد معتاد ازدواج می‌کند تا او را ترک دهد، از جمله این موارد است؛ اما در بسیاری از موارد، خود این افراد نیز درگیر اعتیاد می‌شوند. علائم خطر شخصیتی، جنبه‌ای نرم‌افزاری دارند و باید در آن‌ها تیزبین بود؛ چرا که این علائم پنهان هستند. دوران نامزدی، دوران اصلی شناخت است.

وی یکی از خطرناک‌ترین عوامل را که زندگی را به مرز فروپاشی می‌رساند، تکانش‌گری نامید و گفت: تکانش‌گری یعنی فرد بدون فکر و در لحظه تصمیم‌گیری می‌کند. باید بررسی کرد که آیا در مواقع حساس، فرد مقابل یا خودمان دچار تکانش‌گری دائمی هستیم یا خیر. ما باید ابتدا مهارت‌های لازم را کسب کنیم؛ اگر یکی از طرفین آگاه باشد، اجازه نمی‌دهد ازدواج صورت گیرد، اما اگر فرد مهارت نداشته باشد، همواره طرف مقابل را مقصر می‌داند.

بامدادی در توصیف دقیق‌تر این پدیده اظهار کرد: فرد تکانش‌گر در موقعیت‌های ناخوشایند، پیامدهای منفی ایجاد کرده و مکرراً با ابراز پشیمانی می‌گوید: «ای کاش این کار را نمی‌کردم». این افراد در انتخاب‌های خود مکث یا تأمل نمی‌کنند و تصمیماتشان صرفاً بر پایه ابعاد هیجانی اتخاذ می‌شود.

به گفته وی واکنش‌های افراد تکانش‌گر از مدار هیجانی، یا به صورت «حمله» در قالب رفتارهای تهاجمی با طرف مقابل و یا به‌صورت «فرار» در قالب ناتوانی در حل مسئله بروز می‌کند؛ در حالی‌که پاسخ صحیح، «ریسپانس» یا همان پاسخ منطقی است که از مدار عقلانی نشئت می‌گیرد.

در پایان، بامدادی با یادآوری این نکته که انسان‌ها با ابعاد هیجانی به دنیا می‌آیند، تأکید کرد: اگر به پیامدها فکر نکنیم، هر انتخابی که انجام دهیم پیامد خواهد داشت؛ انتخاب با شماست و پیامد آن با شما. توصیه می‌شود ابتدا خود را ارتقا دهید و سپس وارد زندگی شوید.

زیبا باقری، مشاور خانواده و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، با اشاره به نقش تعیین‌کننده آموزش مهارت‌های زندگی در پایداری خانواده‌ها، بر ضرورت جایگزینی رویکرد فعلی با سواد رابطه و آموزش مهارت‌های پایه برای مقابله با روند صعودی طلاق در استان قزوین تأکید کرد.

وی با تحلیل چالش‌های پیش‌روی خانواده‌ها اظهار کرد: عدم آموزش مهارت‌های زندگی، از علل اصلی بروز طلاق در جامعه است.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به برگزاری ورکشاپ‌هایی با موضوع شناخت علائم و نشانه‌ها، روند جریان آسیب‌های اجتماعی در استان را از طریق مرکز مشاوره مورد بررسی قرار داد و گفت: مراجعه افراد به مراکز مشاوره در مراحل قبل، حین و پس از ازدواج، منجر به کاهش نرخ طلاق شده است.

باقری با اشاره به اینکه استان قزوین در حوزه طلاق با یک سیر صعودی مواجه بوده است، بر الزامیت مشاوره پیش از ازدواج تأکید کرد و افزود: در صورتی که مشاوره باید پیش از ازدواج صورت گیرد؛ چرا که سواد رابطه، یک سواد پایه محسوب می‌شود.

وی در ادامه با تبیین مفهوم جدید سواد در دنیای امروز افزود: امروز زبان دنیا با سواد تغییر کرده است؛ سواد رابطه یعنی اینکه بتوانیم خود را بشناسیم، رابطه را بشناسیم و از خود و رابطه‌مان حفاظت کنیم. این سواد مبتنی بر آموزش است و ما برای داشتن آن به هوش هیجانی نیاز داریم؛ به این معنا که برای بلد بودن سواد رابطه، باید حداقل مهارت‌هایی که برای تکمیل زندگی مشترک با زوج نیاز داریم را بدانیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی با اولویت‌بندی روابط در چرخه زندگی، اظهار کرد: رابطه قبل از فرزند، رابطه با فرزند و رابطه از فرزند، همگی حائز اهمیت هستند؛ زیرا اگر رابطه میان زوجین خوب نباشد، فرزند در آن رشد نخواهد داشت. همچنین برای بقای رابطه، نیاز به مراقبت است. رابطه‌ای که میان زوجین شکل می‌گیرد، از روزهای نخست به تعدیل نیاز دارد؛ تعدیلی که شامل ارتباط کلامی، غیرکلامی و رضایت جنسی است و در صورت رعایت این موارد، رابطه پایدار خواهد بود. لازم به ذکر است که بگوییم تأثیر رابطه کلامی از رابطه غیرکلامی بیشتر است.

باقری در پایان با اشاره به اهمیت صمیمیت، یتصریح کرد: مهارت کدورت‌زدایی باعث افزایش صمیمیت عاطفی می‌شود. برای رسیدن به کدورت‌زدایی، باید سه مهارت کلیدی مهارت کنترل خشم، مهارت حل مسئله و مهارت حل تعارض را فرا گرفت. این مهارت‌های پایه، ابزارهایی هستند که فرد از طریق آن‌ها می‌تواند یک رابطه منفعل را به یک رابطه فعال تبدیل کند.

انتهای پیام