۵ سپتامبر مصادف با ۱۴ شهریور روز جهانی خیریه است.
هرساله موسسات خیریه در سراسر جهان برای بهبود شرایط زندگی نیازمندان، کودکان بیسرپرست یا بدسرپرست، پناهندگان، بیماران و حیوانات و … تلاش میکنند و با فعالیتهای خود به میلیونها موجود زنده (اعم از انسان یا حیوان یا گیاه) امید زندگی دوباره میدهند.
علت نامگذاری این روز سالروز درگذشت “مادر ترزا” است. روز جهانی خیریه در سال ۲۰۱۲ توسط مجمع عمومی سازمان ملل اعلام گردید. سالروز مرگ «مادر ترزا»، سمبل قابل احترامی از کار خیرخواهانه می باشد و انتخاب این روز مستقیماً به تلاشهای خستگی ناپذیر او در امور خیریه و کمک به همنوع اشاره دارد.
اگنس گونجا بویاجیو Agnes Gonxha Bojaxhiu معروف به “مادر ترزا” یک راهبه کاتولیک آلبانیایی متولد 1910 بود. در12 سالگی از خانه رفت و عضو گروه “خواهران لورتو” شد.
درسال ۱۹۲۹ به هندوستان رفت. در سال ۱۹۳۱ به عنوان راهبه قسم یاد کرد و درست در آن زمان نام “ترزا” را برای خود انتخاب کرد. او علاقه ای خاص به “ترزا اهل آویلا” داشت. “ترزا اهل آویلا” بنیانگذار خدمات خیرخواهانه بود.
مادر ترزا در سال ۱۹۴۸ صومعه را ترک کرد و به دنبال پرستاری رفت. او پرستاری افراد قحطی زده و بینوا را در هند بر عهده گرفت. در سال ۱۹۴۸ کار مبلغی را در هندوستان شروع کرد و به عنوان شهروند در هند در میان شهروندان زندگی کرد. ترزا در هندوستان جمعیت مبلغان خیریه را تاسیس نمود.
ترزا خدمات زیادی را در دوران عمر خود انجام داد. در سال ۱۹۷۹ جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. مادر ترزا مدیریت خیریه بزرگی را عهده دار بود. در سال ۱۹۸۲ در اوج محاصره بیروت توانست آتش بس موقتی بین ارتش اسراییل و چریک های فلسطینی ایجاد کند و در این بین ۳۷ کودک را که در بیمارستانی در خط مقدم گرفتار شده بودند نجات دهد. او سرانجام بعد از گذراندن بیماری های سخت در ۵ سپتامبر ۱۹۹۷ درگذشت.
در سال ۲۰۱۱ پیشنهادی از طرف دولت و پارلمان مجارستان خطاب به سازمان ملل شد مبنی بر حمایت عمومی از خیریه ها که در سراسر جهان در حال فعالیت هستند. در ۱۷ سپتامبر ۲۰۱۲ در پاسخ به این پیشنهاد مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامه ای را با رای همه ۴۴ عضو سازمان ملل تصویب کرد مبنی بر این که ۵ سپتامبر به عنوان روز جهانی خیریه اعلام شود.
اسلوونی، تایلند، ترکیه، اوکراین، جمهوری کره، رومانی، ماداگاسکار، مالت، مونته نگرو، صربستان، سنگاپور، اسلواکی، پاکستان، لهستان، جمهوری قبرس، اردن، قزاقستان، قرقیزستان، لتونی، لبنان، لیتوانی، لوکزامبورگ، مقدونیه، اریتره، استونی، جورجیا، یونان، هند، ایرلند، اسرائیل، ایتالیا، آلبانی، آنگولا، استرالیا، بلاروس، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، کامبوج، شیلی، کرواسی، جمهوری دومینیکن، گواتمالا، هندوراس، مجارستان.
در ۵ سپتامبر۲۰۱۳ اولین بزرگداشت سازمان ملل در نیویورک در دفتر مرکزی سازمان ملل به عنوان روز جهانی خیریه برگزار شد.
در آن سال با برگزاری اولین روز جهانی خیریه در پایتخت مجارستان به مناسبت اولین روز بین المللی خیریه یک نمایشگاه عکس و یک کمک مالی برگزار شد. ریتز کارلتون دوحه و هلال احمر قطر با شعار”بازگشت زندگی خود را برگردانید” امور خیریه خود را به فرزندان سوری اختصاص دادند. در پایتخت مجارستان به وسیله داوطلبان مجارستان برنامه توزیع غذای رایگان اجرا شد و در هر ساعت ۵۰۰ بشقاب غذای گرم و مطلوب گیاهی، ماست، شیرینی و میوه بین نیازمندان تقسیم شد.
در سال ۲۰۱۴ در روز جهانی خیریه در بوداپست از مجسمه مادر ترزا رونمایی شد. این تندیس هدیه ای از طرف سفیر جمهوری آلبانی به شهرداری بوداپست بود. در آن سال تعداد زیادی پتو، بین نیازمندان توزیع شد و فروشندگان صندوق فروش روز خود را در اختیار خیریه قرار دادند.
سازمان ملل متحد در سال 2015 برنامه ای در سازمان برنامه توسعه پایدار (SDG) را تصویب نمود به این عنوان که در سال 2030 بزرگترین چالش جهانی برای توسعه پایدار در جهان، ریشه کن کردن فقر و فقر شدید جهانی می باشد. در این دستور کار، توجه جهانیان بر نیازهای آسیب پذیرترین و فقیرترین افراد جلب شده است. توسعه پایدار 17 هدف را در دستور کار خود دارد که می توانند به 6 حوزه مهم تقسیم شود و آن 6 حوزه عبارتند از سیاره زمین، مردم، صلح، رفاه،مشارکت.
۵ سپتامبر از طرف سازمان ملل متحد به نام روز جهانی خیریه اعلام شد تا نقش سازمان های خیریه و افراد خیر در کمک به مردم دردمند و نیازمند را مشخص کند.