.jpg)
مهدی رمضانی روز چهارشنبه ۳۱ تیرماه در نشست «چالشهای نویسندگی در عصر حاضر» که به همت سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی استان برگزار شد، با اشاره به چالشهای حوزه نویسندگی اظهار کرد: نویسندگان را میتوان به دو گروه شامل نویسندگان دانشگاهی، اعضای هیئت علمی و معلمان و همچنین افرادی که در حوزههای مختلف فعالیت قلمی دارند اما عضو هیئت علمی یا معلم نیستند، تقسیم کرد، با این حال بسیاری از چالشهای موجود در حوزه نویسندگی شامل هر دو گروه میشود.
وی با بیان اینکه رابطه میان نویسنده و خواننده را میتوان در قالب رابطه عرضه و تقاضا بررسی کرد، افزود: تا زمانی که این رابطه دچار مشکل و نارسایی باشد، حوزه نویسندگی نیز با چالشهای جدی مواجه خواهد بود.
وی ادامه داد: چالشهای نویسندگی را میتوان در سه بخش شامل تولید آثار، نهادهای مرتبط با حوزه نشر و همچنین مخاطبان مورد بررسی قرار داد.
رمضانی با اشاره به مشکلات اقتصادی نویسندگان گفت: یکی از مهمترین مشکلات حوزه نویسندگی این است که در بسیاری از کشورها، از جمله کشور ما، نویسندگی هنوز به عنوان یک شغل شناخته نمیشود. نویسنده به دلیل نبود تأمین مالی مناسب، از نظر معیشتی با مشکلاتی مواجه است و نمیتواند با تمرکز و فراغ بال، فعالیت نویسندگی خود را دنبال کند، به همین دلیل بسیاری از نویسندگان ناچار هستند در کنار فعالیتهای دیگر، به نویسندگی بپردازند.
وی با اشاره به پایین بودن میزان حق تألیف پرداختی از سوی ناشران، گفت: میزان حق تألیف یکی از موضوعاتی است که همواره مورد اعتراض نویسندگان بوده است، چراکه در بسیاری از موارد، این میزان بین هشت تا ۲۰ درصد قیمت پشت جلد کتاب تعیین میشود.
وی افزود: کاهش تیراژ کتابها نیز یکی دیگر از مشکلات جدی حوزه نشر است. در گذشته بسیاری از کتابها با تیراژهای ۵۰۰، هزار و حتی پنج هزار نسخه منتشر میشدند، اما امروز این میزان به شکل قابل توجهی کاهش یافته و گاهی ناشران به صورت محدود و حتی در تیراژهای ۵۰ تا ۱۰۰ نسخه اقدام به چاپ کتاب میکنند.
عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تبریز ادامه داد: حتی در مواردی مشاهده شده است که تیراژ درجشده روی جلد کتاب با میزان واقعی چاپ همخوانی ندارد و کتابهایی که روی جلد آنها تیراژ ۵۰۰ نسخه درج شده، در عمل با تعداد بسیار کمتری منتشر شدهاند. این مسائل در نهایت به ضرر نویسنده و مؤلف تمام میشود، چراکه تا زمانی که نویسنده از نظر مالی تأمین نباشد، نمیتواند توان بیشتری برای ادامه مسیر نویسندگی داشته باشد.
وی با اشاره به اهمیت تیراژ و استقبال مخاطبان از آثار گفت: برای نمونه، کتاب «ملت عشق» که در ترکیه منتشر شد، صدها بار تجدید چاپ شده و تیراژ بسیار بالایی داشته است، چنین شرایطی علاوه بر افزایش شهرت نویسنده، امکان بهرهمندی او از عواید مالی اثر را نیز فراهم میکند.
وی یکی دیگر از مشکلات حوزه نویسندگی را کپی و انتشار غیرمجاز آثار عنوان کرد و گفت: متأسفانه گاهی حتی در محیطهای دانشگاهی و میان برخی افراد فعال در حوزه آموزش، کتابهای دیگران به راحتی کپی و در اختیار دانشجویان قرار میگیرد، اقدامی که علاوه بر اینکه از نظر قانونی، اخلاقی، عرفی و شرعی نادرست است، به نویسنده و مؤلف نیز آسیب مالی وارد میکند.
مهدی رمضانی با تأکید بر ضرورت رعایت حقوق مؤلفان، گفت: امیدواریم دانشجویان و فعالان حوزه نشر از انتشار غیرقانونی آثار خودداری کنند. از سوی دیگر، نویسندگان نیز باید شرایط اقتصادی مخاطبان، به ویژه دانشجویان، را در نظر بگیرند و قیمت کتابها را به گونهای تعیین کنند که امکان خرید برای مخاطبان فراهم باشد.
وی اضافه کرد: وقتی نویسندگان و مؤلفان از نظر مالی با مشکل مواجه شوند، زمینه برای ورود افرادی که تخصص و توانایی کافی در این حوزه ندارند نیز فراهم میشود و این موضوع میتواند به کیفیت آثار منتشرشده آسیب وارد کند.
وی با اشاره به مشکلات ناشران نیز گفت: نوسان شدید قیمت مواد اولیه، بهویژه کاغذ، موجب شده بسیاری از ناشران برای چاپ کتابهای جدید با احتیاط بیشتری عمل کنند و بیشتر به سراغ آثاری بروند که پیش از این استقبال مخاطبان از آنها اثبات شده است.
رمضانی ادامه داد: افزایش قیمت کاغذ و هزینههای چاپ، ریسک فعالیت ناشران را بالا برده است، به گونهای که گاهی قیمت یک کتاب در فاصله کوتاهی افزایش چشمگیری پیدا میکند و این موضوع بر روند تولید و انتشار آثار تأثیر میگذارد.
وی خاطرنشان کرد: گسترش انتشار نسخههای الکترونیکی و غیرمجاز کتابها در فضای مجازی نیز موجب دلسردی ناشران شده است، چراکه حتی آثار ارزشمند دانشگاهی و ادبی نیز به سرعت در برخی کانالها و شبکههای اجتماعی منتشر میشوند.
وی گفت: مجموعه این عوامل باعث شده است ناشران کمتر به سمت چاپ آثار تألیفی، رمان و آثار جدید بروند و ترجیح دهند آثاری را منتشر کنند که از موفقیت و فروش آنها اطمینان بیشتری دارند.
نوشتن مسیری برای شناخت خود و عبور از چالشهاست
فاطمه تیزچنگ، فعال فرهنگی و نویسنده دو کتاب «رویش نور» و «سبز بمان زیبای من»، با اشاره به اهمیت تقویت فرهنگ نویسندگی، اظهار کرد: علاقهمندان به این حوزه میتوانند با مطالعه منابع آموزشی و بهرهگیری از تجربه نویسندگان، مهارتهای خود را در مسیر نویسندگی ارتقا دهند.
وی با بیان اینکه نویسندگان جوان با چالشهای متعددی از جمله مشکلات اقتصادی، هزینههای چاپ و نبود حمایت کافی مواجه هستند، افزود: این مسائل نباید موجب کنار گذاشتن علاقه به نویسندگی شود، چراکه برای عبور از این موانع میتوان راهکارهای مختلفی را دنبال کرد.
وی با تأکید بر اهمیت حمایت از نویسندگان جوان و معاصر، گفت: هر فردی که قلم به دست میگیرد، دارای ذوق و علاقهای برای نوشتن است و نمیتوان ارزش یک اثر را تنها بر اساس معیارهای خاصی سنجید، چراکه گاهی یک نوشته میتواند برای مخاطب بسیار اثرگذار و نزدیک به احساسات و تجربههای شخصی او باشد.
تیزچنگ ادامه داد: نویسندگی ورود به دنیایی ناشناخته است، نویسنده هنگام آغاز یک اثر، مسیر پیش رو و چالشهای آن را به طور کامل نمیداند و در جریان نوشتن، ایدهها و افکار جدید شکل میگیرند.
وی با اشاره به تأثیر نوشتن بر سلامت روان افراد، اظهار کرد: نوشتن میتواند به نظم ذهنی، آرامش روحی و کاهش فشارهای روانی کمک کند. حتی نوشتن چند سطر برای خود، بدون هدف انتشار، میتواند فرصتی برای تخلیه ذهنی و رسیدن به آرامش باشد.
وی با بیان اینکه نویسندگی باید به عنوان یک حرفه مورد توجه قرار گیرد، گفت: در کشور ما نویسندگی هنوز به عنوان یک شغل جدی دیده نمیشود، در حالی که بسیاری از افراد دارای استعداد و توانایی در این حوزه هستند و نیازمند حمایت و فرصت برای ارائه آثار خود هستند.
این نویسنده با تأکید بر اینکه نخستین اثر یک نویسنده لزوماً نباید اثری کامل و بینقص باشد، افزود: نویسندگان در مسیر فعالیت خود با تجربه، نقد و بازخورد مخاطبان رشد میکنند و نباید ترس از قضاوت، مانع آغاز مسیر نویسندگی شود.
وی خاطرنشان کرد: نقدها و بازخوردهای مختلف درباره آثار، بخشی از مسیر رشد نویسنده است و نباید موجب توقف فعالیت او شود؛ بلکه میتواند زمینهای برای بهتر شدن و ادامه مسیر باشد.
مسئولیت انسانی در نویسندگی نباید به هوش مصنوعی واگذار شود
مدیر امور اجتماعی دانشگاه تبریز نیز در ادامه، با اشاره به چالشهای پیش روی نویسندگان در عصر فناوری، اظهار کرد: یکی از مهمترین موضوعاتی که امروز حوزه نویسندگی و تولید محتوا را تحت تأثیر قرار داده، استفاده از فناوریهای نوین بهویژه هوش مصنوعی است که باید با نگاه دقیقتر و مسئولانهتری مورد توجه قرار گیرد.
نصیری حامد با بیان اینکه تغییرات فناورانه، جایگاه علم، نویسندگی و تولید آثار را دستخوش تحول کرده است، افزود: در شرایط کنونی، علم و دانش بیش از گذشته به عنوان یک دارایی و محصول مورد توجه قرار میگیرد و همین موضوع باعث شده نگاه جامعه به تولید، عرضه و بازار تغییر کند.
وی ادامه داد: گسترش دسترسی عمومی به حوزههای علمی و هنری، فرصتهای جدیدی برای حضور افراد مختلف ایجاد کرده است، اما در کنار این مزیت، ممکن است برخی معیارها نیز دچار تغییر شوند و ضرورت توجه به کیفیت و ارزش آثار بیش از گذشته احساس شود.
وی با اشاره به تأثیر فناوریهای جدید بر فرآیندهای آموزشی و پژوهشی، گفت: سرعت بالای تحولات فناورانه باعث شده برخی فرآیندهای سنتی مانند بررسی، ارزیابی و داوری آثار با چالشهایی مواجه شود و لازم است نظامهای آموزشی و پژوهشی متناسب با این تغییرات، سازوکارهای جدیدی طراحی کنند.
نصیری حامد با اشاره به نقش هوش مصنوعی در حوزه آموزش و نویسندگی، اظهار کرد: استفاده از این فناوری به خودی خود مسئله منفی نیست، اما نباید موجب شود مسئولیت انسانی در فرآیند تولید علم، نگارش و آفرینش فکری از بین برود.
وی تأکید کرد: نویسندگی و تألیف، یک فعالیت انسانی است و نویسنده باید همچنان نقش فاعل آگاه و مسئول را در فرآیند خلق اثر حفظ کند؛ چراکه واگذاری کامل این مسئولیت به فناوری میتواند آسیبهایی به همراه داشته باشد.
مدیر امور اجتماعی دانشگاه تبریز با بیان اینکه فناوریهای جدید نیازمند تدوین تدابیر و چارچوبهای مناسب هستند، افزود: قوانین معمولاً با فاصلهای از تحولات فناوری شکل میگیرند، اما باید متناسب با شرایط جدید، راهکارهایی برای استفاده صحیح و مسئولانه از این ابزارها پیشبینی شود.
وی خاطرنشان کرد: بهرهگیری از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی باید در مسیر تقویت تواناییهای انسانی قرار گیرد، نه اینکه جایگزین تفکر، خلاقیت و مسئولیتپذیری انسان در حوزه نویسندگی و تولید دانش شود.
سمیرا عباسی، مدیر سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی نیز در ادامه، با تأکید بر اهمیت توجه به تحولات روز در حوزه نویسندگی اظهار کرد: در روزگار کنونی که سرعت تغییرات فناورانه و دگرگونیهای سبک زندگی، تعامل دیرینه انسان با نوشتار و اندیشه را تحت تأثیر قرار داده است، واکاوی فرصتها و تهدیدهای پیش روی نویسندگان نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر است.
وی افزود: برگزاری نشستهای تخصصی در این حوزه میتواند زمینهای برای شناخت چالشهای جدید نویسندگی، عبور از موانع موجود و بهرهگیری از ظرفیتهای نوین برای ارتقای مهارتهای نگارشی فراهم کند.
وی ابراز امیدواری کرد: این نشست، بستری مناسب برای گفتوگو، یادگیری و تبادل تجربه میان علاقهمندان به حوزه نویسندگی باشد و مسیر حرکت به سوی تولید آثار مؤثرتر و متناسب با نیازهای دنیای امروز را هموار کند.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
