خانم حاجی میرزایی روان شناس و درمانگر کودک و نوجوان کودکان برای صحبت کردن درباره مشکلاتشان دارای لغات کافی نیستند و بازی بهترین ابزار و وسیله برای بیان مشکلات است.
حاجی میرزایی در نهمین نشست از سلسله نشستها «در میدان» شرایط جنگ و بحرانهای سیاسی اولین قربانی روانی معمولا کودکان هستند، کودک شاید معنای جنگ را نداند اما اضطراب را عمیقا حس میکند، راهکارهایی برای ایجاد امنیت روانی برای کودکان وجود دارد. بدن ما سیستمی هشداردهنده برای حفاظت از ما دارد که گاهی به اشتباه فعال شده و ما را مضطرب میکند حتی وقتی خطر وجود ندارد، در این حالت بدن واکنشهایی نشان میدهد تا ما را برای مقابله با خطر آماده کند.
وی ادامه داد: در محیطهای واقعی، اضطراب برای واکنش سریع به ما کمک میکند تا از خودمان محافظت کنیم ولی زمانی این حس مضر است که به اشتباه فعال شده باشد، این واکنش طبیعی وقتی به اشتباه و زیاد طول بکشد تمام زندگی ما را تحت الشعاع قرار میدهد.اضطراب دارای علائم فیزیکی مانند تپش قلب، ضربان سریع، تنفس سطحی و عرق کردن و علائم رفتاری مانند پرخاشگری، بی قراری و اجتناب است؛ اضطراب در کودکان آرام آرام خود را نشان میدهد ولی والدین به اشتباه علائم اضطراب را جدی نمیگیرند.کودکان برای صحبت کردن درباره مشکلاتشان دارای لغات کافی نیستند، گفت: در مواقع اضطراب یکی از موارد کمک کننده و بسیار کارآمد تنفس عمیق است؛ یکی از بازیهای ساده که به کودکان تنفس عمیق را آموزش میدهد، درست کردن حباب است به این صورت که کودک با نفس حبابهای کوچک و بزرگ درست کند. بازی پرها نیز به یادگیری تنفس عمیق و آرام کردن بدن کودکان کمک میکند، بهطوری که کودک پر یا چیزهای سبک را در هوا معلق کرده و با دمیدن هوا آنها را جا به جا کند، همچنین فوت کردن در فرفره بادی حس خوبی به کودکان منتقل کرده و لذت بخش است؛ بازی جابهجایی توپ سبک روی لیوانهای آب از دیگر بازیهای تقویت تنفس است.
وی با بیان اینکه بعضی وقتها کودکان ترجیح میدهند با آغوش گرفتن عروسکی نرم آرامش پیدا کنند، افزود: این عروسکها میتواند به عنوان نماد آرامش در مواقع اضطراب استفاده شود، همچنین بازی با عروسکهای شنی بسیار آرامش بخش بوده و به دست ورزی کودکان کمک میکند؛ این عروسکها با بادکنک هم قابل ساخت هستند. ساختن خانه کوچک با وسایل داخل خانه و ایجاد محیط امن کوچک میتواند بسیار کمک کننده و لذت بخش برای کودک باشد؛ والدین میتوانند در مواقع اضطراب و بعد از صدای انفجار با کودک خود به این خانههای ساختگی پناه برده و ایجاد آرامش کنند.
وی با بیان اینکه فعالیتهای هنری و نقاشی نیز برای رفع اضطراب موثر هستند، ادامه داد: کودکان میتوانند اضطراب خود را در قالب نقاشی تخلیه و تنشهای خودرا برطرف کنند؛ بازی نقشآفرینی (بازی کردن در نقش ابرقهرمان) آرامش را برای کودکان به وجود میآورد. ورزش و رفتن به شهربازی، پریدن روی ترامپولین، دویدن در فضای باز، بودن در میان جمعیت شبانه و دیدن هم سن و سالان خود، هم باعث فعالیت بدنی و هم به تخلیه اضطراب و استرس کودکان کمک میکند، همچنین خواندن کتاب داستان کمک زیادی به درک احساسات کودک توسط خودش میکند. وی با بیان اینکه فعالیتهای حسی شمارش ۵ تا ۱ از دیگر بازیهای آرامش دهنده است، گفت: این بازی به این صورت است که کودک باید ۵ چیزی را که میتواند لمس کند، ۴ چیز که میبیند، ۳ چیز که میشنود، ۲ چیز که میتواند بو کند و یک چیزی که میتواند بچشد را جستوجو و اعلامکند، این بازی علاوه بر آرامش به یادگیری حواس پنجگانه نیز کمک میکند.