خانم دکتر  عاطفه عربی  )روان شناس و پژوهشگر سلامت روان )

خانم دکتر  عاطفه عربی  روان‌شناس و پژوهشگر  سلامت روان گفت: حس استقلال در دوران سالمندی به کمترین حد ممکن می‌رسد؛ ما باید کاری کنیم که احساس ارزشمندی و استقلال بار دیگر در ناخودآگاهشان ایجاد شود؛ زیرا این امر در تقویت سلامت روان فرد دوران سالمندی بسیار موثر است.

عاطفه عربی در هشتمین نشست از سلسله نشست‌های «در میدان» که با موضوع «سلامت روان سالمندان در شرایط بحرانی» شرایطی که بر کشور ما حاکم است برای مردمی که در امنیت کامل به سر می‌بردند، شرایطی غیر قابل پیش‌بینی بوده و مردم ما به سبب امنیت روانی که حاکم بر جامعه بوده، هیچگونه آمادگی برای روبه‌رو شدن با این شرایط را نداشتند.

اولین اتفاقاتی که پس از اولین حملات دشمن متجاوز به کشور برای مردم رقم می‌خورد، ایجاد و افزایش حس اضطراب، سردرگمی و ابهام است؛ در این شرایط شناسایی گروه‌های آسیب پذیر و در معرض خطر بسیار مهم و حائز اهمیت است. خانواده را عنصری مهم در شرایط جنگی برای سلامت روان سالمندان دانست و گفت: اولین واکنش فرد زمانی که در معرض خطر قرار می‌گیرد، این است که ارزیابی می‌کند این اتفاقات چقدر تهدید کننده است؛ سپس برای عبور از این شرایط، امکانات و داشته‌های خویش را بررسی می‌کند. زمانی که فرد سالمند، حمایت ملی، خانواده، مشاور و مددکار را کنار خود می‌بیند، احساس آرامش کرده و از شرایط بحرانی به سلامت عبور می‌کند. 

وی با اشاره بر اینکه سالمندان از گروه‌های آسیب پذیر و با ارزش جامعه هستند، گفت: در شرایط کنونی، سالمندان یکی از گروه‌های بسیار آسیب‌پذیر هستند که اگر مراقب‌های لازم از آن‌ها صورت نگیرد، دچار تشدید مشکلات جسمانی نظیر بیماری‌های قلبی و فشار خون شده و از نظر رفتاری نیز دچار تنش می‌شوند.

عربی با اشاره بر فعالیت مکانیزم‌های دفاعی بدن در شرایط بحرانی گفت: در شرایط بحرانی، مکانیزم دفاعی بدن به صورت خودجوش فعال شده تا فرد را از حالت پریشانی و افسردگی، خارج کند؛ این مکانیزم کارکرد موقتی دارد و اگر این اتفاق استمرار پیدا کند، این مکانیزم دفاعی عملا ناکارآمد می‌شود. در خصوص واکنش‌های طبیعی پس از اتفاقات افزود: زمانی که صدای انفجار می‌آید، انسان دچار شوک می‌شود؛ ناباوری در مورد اتفاقات، تحریک پذیری، عدم کنترل خشم و انتقال خشم و ابراز آن در موقعیت دیگر، از پیامدهای طبیعی پس از انفجار است.

وی از دورهمی‌های خانوادگی به عنوان یک سپر روانشناختی نام برد و گفت: دورهمی‌های خانوادگی در شرایط فعلی برای ما مانند یک گنج با ارزش است؛ اما بعضاً در برخی مواقع شاهد این هستیم که به دلیل عدم مدیریت و بی مهارتی‌های ما، موجب افزایش تعارضات داخل منزل می‌شود.

در خصوص تجربه جنگ هشت ساله توسط سالمندان؛ بسیاری از پدر و مادرهای ما، تجربه جنگ هشت ساله را داشته و شاهد تروماهای زیادی بودند؛ این تصاویر و صداهایی که همچنان در ذهن افراد سالمند از دوران جنگ وجود دارد، باعث می‌شود تا با کوچک‌ترین صدا و اتفاقی دچار بهم ریختگی و استرس شوند.

مردم و مخصوصاً گروه سالمندان، به دلیل اتفاقات اخیر، دچار بهم ریختگی‌های هیجانی شده و دچار صداهراسی شده‌اند؛ لازم است در این شرایط به واکنش‌های سالمندان احترام گذاشته و از سرکوب آن جلوگیری کنیم. در این شرایط، قرار گرفتن و بودن در کنار سالمندان، می‌تواند پادزهری برای افزایش حس آرامش آنان در این روزها باشد.