نقش بی بدیل خبرگان رهبری در انتخاب شایسته رهبر سوم انقلاب و در اتحاد و انسجام ملی

 
دانشگاه انقلاب - در چارچوبی تحلیلی و دانشگاهی، موضوع «اقتدار ملی» و «نقش‌آفرینی ایران در نظم نوین جهانی» معمولاً از سوی اندیشمندان حوزه دین و سیاست در چند محور اصلی بررسی می‌شود. با توجه به جایگاه علمی آیت‌الله دکتر احمد مبلغی به عنوان فقیه و پژوهشگر مطالعات دینی، این بحث‌ها عموماً از زاویه فقه تمدنی، دیپلماسی فرهنگی و هویت دینی تحلیل می‌شوند.
طبق قانون اساسی، «شورای خبرگان رهبری» وظیفه‌ی نظارت بر عملکرد رهبر و انتخاب او را بر عهده دارد. این شورا متشکل از فقها و کارشناسان است که مستقیماً توسط مردم انتخاب می‌شوند. سخنان رهبر شهید انقلاب بر اهمیت وحدت، پرهیز از تفرقه و نقش مردم در حفظ نظام قابل تامل است.انتخاب شایسته‌ رهبر، ضامن ثبات و انسجام ملی است.نظریه‌پردازان نظام، بر نقش حیاتی خبرگان در تضمین مشروعیت و کارآمدی رهبری تأکید دارند. بسیاری از مردم، این فرآیند را نماد اراده‌ ملی و تداوم انقلاب می‌دانند.
آیت الله دکتر احمد مبلغی عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب و نماینده مجلس خبرگان رهبری با حضور در وبینار دانشگاه ادیان و مذاهب درباره انسجام ملی، کلید نقش‌آفرینی ایران در نظم نوین جهانیدر گفت‌وگو با دانشگاه انقلاب به سوالات مطرح شده درباره رهبری سوم، (انتخاب شایسته آیت الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای) و نقش این انتخاب در اقتدار ملی و نقش‌آفرینی ایران در نظم نوین جهانی» پاسخ داد. گفتنی است مجلس خبرگان با انتخاب حکیمانه و هوشمندانه  ایشان در شرایط بحرانی جنگ تحمیلی سوم، باعث انسجام و اتحاد کشور شد.
۱.نقش مجلس خبرگان در زمینه این انتخاب چه بوده است؟ مجلس خبرگان با انتخاب‌های حکیمانه و هوشمندانه، به انسجام و اتحاد ملی کمک کرده است. ما بر هویت دینی و ملی رهبری معظم تاکید داشتیم و معتقد بودیم که اقتدار ملی ایران بدون تکیه بر ارزش‌های دینی و انقلابی پایدار نمی‌ماند.
۲. دیدگاه شما درباره نقش‌آفرینی ایران در نظم نوین جهانی چیست؟ ایران نباید فقط یک بازیگر منفعل باشد، بلکه باید با اتکا به ظرفیت‌های منطقه‌ای و فرهنگی، در شکل‌دهی به نظم جدید جهانی نقش فعال داشته باشد.بنده با دیپلماسی فعال روی استفاده از ابزارهای دیپلماتیک و فرهنگی برای پیشبرد منافع ملی در کنار قدرت نظامی تأکید دارم.
۳.مفهوم اقتدار ملی چیست؟ اقتدار ملی صرفاً به معنای قدرت نظامی نیست، بلکه ترکیبی از مؤلفه‌های متعدد است. اول باید پاسخ داد اقتدار نرم چیست؟ اقتدار نرم یعنی،سرمایه فرهنگی و تمدنی، نفوذ فکری و گفتمانی، مشروعیت اخلاقی در سطح منطقه‌ای و جهانی. در رویکردهای دینی تمدنی، «مرجعیت علمی و معنوی» می‌تواند یکی از پایه‌های اصلی اقتدار نرم تلقی شود.
۴. اقتدار ساختاری شامل چه مواردی است؟ انسجام اجتماعی، کارآمدی حکمرانی ، توان علمی و فناوری  از جمله موارد اقتدار ساختاری محسوب می شوند.
۵.اقتدار هویتی چه نقشی دارد؟ حفظ و بازتولید هویت دینی ملی در مواجهه با تحولات جهانی از مؤلفه‌های مهم اقتدار در نگاه اندیشه‌وران دینی است.
۵. نظم نوین جهانی به چه معناست؟اصطلاح «نظم نوین جهانی» معمولاً به تغییر آرایش قدرت در نظام بین‌الملل اشاره دارد؛ از جمله، گذار از یک‌قطبی به چندقطبی، افزایش نقش قدرت‌های منطقه‌ای، اهمیت یافتن اقتصاد دانش‌بنیان، رقابت گفتمانی و تمدنی  در این فضا، کشورها علاوه بر قدرت سخت، نیازمند تولید «گفتمان» و «الگوی حکمرانی قابل ارائه» هستند.
۶. ایران در این چارچوب چگونه می‌تواند نقش‌آفرینی کند؟ در رویکردهای مبتنی بر فقه تمدنی و اندیشه اسلامی، نقش‌آفرینی ایران می‌تواند در چند سطح تعریف شود:سطح گفتمانی: ارائه قرائت فقهی تمدنی از مفاهیم عدالت، استقلال و کرامت انسانی، مشارکت در گفت‌وگوی بین‌الادیانی و بین‌تمدنی، سطح منطقه‌ای: ایفای نقش در معادلات منطقه‌ای به عنوان قدرت فرهنگی تاریخی، تعامل فعال در ساختارهای همکاری منطقه‌ای، سطح علمی و معرفتی شامل توسعه مطالعات تطبیقی ادیان، تولید نظریه در حوزه حکمرانی دینی، تعامل علمی با جهان اسلام و سایر سنت‌های فکری.
۷. چه پیوندی میان فقه و اقتدار ملی وجود دارد؟ یکی از مباحث کلیدی در دیدگاه‌های نوین فقهی، عبور از «فقه فردی» به سمت «فقه نظام‌ساز و تمدنی» است. در این نگاه، فقه در این چارچوب نه صرفاً احکام فردی، بلکه تنظیم‌کننده روابط کلان اجتماعی و بین‌المللی نیز تلقی می‌شود.
۸. چالش‌های پیش‌رو چیست؟هر نظریه‌ای درباره نقش‌آفرینی جهانی با چالش‌هایی روبه‌روست، از جمله، شکاف میان آرمان و واقعیت اجرایی، رقابت قدرت‌های بزرگ، پیچیدگی‌های اقتصاد جهانی، ضرورت ارتقای کارآمدی داخلی  در یک جمع‌بندی دانشگاهی می‌توان گفت که بحث اقتدار ملی و نقش ایران در نظم نوین جهانی، در رویکردهای دینی-تمدنی، بر سه ستون اصلی از جمله تقویت بنیان‌های داخلی (علم، انسجام، کارآمدی)، تولید گفتمان تمدنی و اخلاقی ،تعامل فعال و هوشمند با ساختار قدرت جهانی  استوار است.
۹. نظم نوین جهانی؛ چه معنایی دارد؟ اصطلاح «نظم نوین جهانی» معمولاً به تغییر آرایش قدرت در نظام بین‌الملل اشاره دارد؛ از جمله، گذار از یک‌قطبی به چندقطبی، افزایش نقش قدرت‌های منطقه‌ای، اهمیت یافتن اقتصاد دانش‌بنیان، رقابت گفتمانی و تمدنی، در این فضا، کشورها علاوه بر قدرت سخت، نیازمند تولید «گفتمان» و «الگوی حکمرانی قابل ارائه» هستند.

خبرنگار – فاطمه عباس آباد