تأملات جنگی؛ بخش سوم: پیشتازی زنان

 محمدمحسن غفوریان 

عضو هیئت علمی جهاددانشگاهی 

دکتر قالیباف (در گفتگوی تلویزیونی 30 فروردین ماه با مردم) بیان داشته: «من از بصیرت، شجاعت و غیرت ملت ایران، به‌ویژه بانوان ایرانی که از مردان هم با غیرت‌تر در میدان بودند، تشکر می‌کنم. شرمنده بانوانی شدم که وقتی دشمن تهدید کرد نیروگاه‌ها و پل‌ها را می‌زند، دست فرزندان خود را گرفتند و روی همان پل‌ها رفتند و زنجیره انسانی تشکیل دادند».

حقیقت همین است؛ حتی مرور اجمالی صحنه‌های مختلف تاریخی در حدود پنج دهه از نهضت مردمی انقلاب اسلامی، به وضوح نشان از نقش و حضور پررنگ بانوان در عرصه‌های مهم و اثرگذار سیاسی و اجتماعی دارد.بخش مهمی از این نقش‌آفرینی محصول باور، اعتقاد و اعتنایی بود که از ابتدای نهضت، در کلام و سیره‌ی عملی بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی متجلی بود. به گفته‌ی امام خمینی (ره)؛ «در نهضتی که ملت ما کرد، همه ملاحظه کردید که زنها پیشقدم بودند.

 بلکه فعالیت زنها در این باب ارزشش بیشتر از فعالیت مردها بود؛ برای اینکه همین خواهرها که ریختند در خیابانها و در مقابل توپ و تانک تظاهر کردند و مشت گره کردند، اینها مردها را، قدرتشان را دو چندان کرد». (سخنرانی به تاریخ 8 مهر 1358 در جمع بانوان معلم و دانش‌آموزان ـ صحیفه امام، ج ۱۰، ص ۱۸۳) 

در منظومه‌ی ارزشی و هنجاری متأثر از مبانی انقلاب اسلامی، زنان، نه تنها ابزاری برای انواع بهره‌کشی مادی و اقتصادی محسوب نمی‌شوند، بلکه پیشقراولان تغییرات فکری و فرهنگی به شمار می‌آیند و نقش‌آفرینی آنها در خانواده و به دنبال آن در جامعه، مسیری پیوسته است که توأم با حفظ کرامت ایشان بوده و خود عاملی برای هویت‌سازی و نقش‌آفرینی سایر اجزای جامعه می‌شود.

رهبر شهیدمان نیز بارها در فرمایشات‌شان به این موقعیت و جایگاه زنان و مادران اشاره داشته‌اند، از جمله: «مادران در دوران انقلاب و در جنگ تحمیلی، فرزندان خود را به سربازان جانباز و شجاع در راه اسلام و مسلمین تبدیل کردند، و همسران در دوران انقلاب و دوران جنگ تحمیلی، شوهران خود را به انسانهای مقاوم و مستحکم مبدّل ساختند. این است نقش و تأثیر زن بر روی فرزند و شوهر.

این، نقشی است که زن میتواند در داخل خانواده ایفا کند و جزو بزرگترین نقشهاست و به نظر من از همه‌ی کارهای زن مهمتر، همین کار است. از همه‌ی کارهای زن مهمتر، تربیت فرزندان و تقویت روحی شوهران برای ورود در میدانهای بزرگ است (فرمایشات در مورخ 20 اسفند ۱۳۷۵)

همچنین: «حضور زنان در مبارزات عمومی و سیاسی، یک نقش چندگانه داشت. مرد یک نفر بود و خودش می‌آمد در مبارزات یا در اجتماعات و راهپیمایی‌ها شرکت می‌کرد. همین و بس! اما وقتی زنِ خانه، خود را در مبارزه سهیم می‌دانست و وارد میدان می‌شد، در واقع خانه‌ای را که در آن، مرد و زن و فرزندان هستند، به صحنه می‌آورد و خانواده‌ای را در میدانِ مبارزه حاضر می‌کرد. (فرمایشات در مورخ 28 شهریور ۱۳۷۵).