به گزارش ایکنا از چهارمحال‌و‌بختیاری، انقلاب اسلامی ایران با تکیه بر ایمان، آگاهی و حضور یکپارچه مردم به پیروزی رسید و نقطه پایانی بر یک دوره و آغاز فصلی تازه در تاریخ کشور شد. فصلی که با خواست مردم شکل گرفت و مسیر آینده ایران را دگرگون کرد. 

 در همین راستا نشستی بامحوریت بازخوانی وقایع و خاطرات انقلاب در دفتر خبرگزاری ایکنا شعبه چهارمحال‌و‌بختیاری با حضور حبیب نیکخو، پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی ایران و ایوب زمانی، استاد گروه معارف دانشگاه شهرکرد و علوم پزشکی و کنشگر انقلابی برگزار شد.

 

  انقلاب اسلامی ایران پدیده‌ای تصادفی و لحظه‌ای نبود

  حبیب نیکخو، پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی ایران در خصوص علت آغاز و زمینه‌های شکل‌گیری انقلاب اسلامی ایران، اظهار کرد: این نهضت دارای ریشه‌ها و بسترهای گسترده و متنوعی است که از سال‌ها و دهه‌های پیش، از اواسط دوران حکومت قاجاریه آغاز و در دوره پهلوی تداوم یافت، مجموعه رخدادهایی که در این سال‌ها اتفاق افتاد، به‌صورت زنجیره‌وار به یکدیگر متصل بود و در نهایت به یک حرکت فراگیر تحت عنوان پیروزی انقلاب اسلامی ایران منتهی شد. 

  وی با اشاره به دوران قاجار و حکومت ناصرالدین‌شاه، توضیح داد: استبداد حاکم در آن دوره موجب شکل‌گیری نخستین نشانه‌های حرکت‌های اجتماعی و فرهنگی شد، یکی از نقاط محوری این تحولات، سفرهای ناصرالدین‌شاه به خارج از کشور بود، در جریان سفرهای متعدد او به اروپا، او و همراهانش تحت تأثیر تحولات ناشی از انقلاب صنعتی قرار گرفتند و در مقام مقایسه برآمدند، در همین دوران، روزنامه‌نگاران غربی وارد ایران شدند و افکار عمومی به‌تدریج دچار تحول شد، تحولاتی که زمینه‌ساز شکل‌گیری نهضت مشروطیت شد. 

 نیکخو افزود: بنیان جامعه اسلامی و شیعی، متأثر از حوزه‌های علمیه و مرجعیت دینی، در همین مقطع شکل گرفت، در زمان حاکمیت ناصرالدین‌شاه، میرزای شیرازی حکم فقهی خود را صادر کرد. با وجود آنکه ابزار رسانه‌ای گسترده‌ای برای انتقال پیام وجود نداشت، جامعه ایرانی از طریق شبکه منسجم روحانیت و حوزه‌های علمیه با این حکم آشنا شد و به‌طور کامل تحت تأثیر آن قرار گرفت، به‌گونه‌ای که حتی ناصرالدین‌شاه نیز ناگزیر از تبعیت از این حکم شد. 

 این پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی ایران ادامه داد: مشروطیت حرکتی در راستای استقرار عدالت‌خانه در ایران بود که پس از تحصن‌های اول و دوم در سفارت انگلیس شکل گرفت و در ادامه، عنوان مشروطیت به خود گرفت. نقطه پایانی این جریان به استبداد صغیر انجامید، هرچند مشروطیت به نتیجه مطلوب نهایی برای مردم نرسید، اما دستاورد مهم آن شکستن مطلق‌العنان بودن سلطنت بود، تشکیل مجلس، هرچند صنفی، این اندیشه را در جامعه ایجاد کرد که مردم می‌توانند در تحولات کشور نقش‌آفرین باشند،همچنین در این دوران نهضت‌های اجتماعی متعددی شکل گرفت. 

 وی بیان کرد: انقلاب اسلامی ایران حرکتی کوتاه‌مدت و ناگهانی نبود، بلکه دارای زمینه‌ای طولانی‌مدت و فرهنگی بود و در بستر خاص اجتماعی خود شکل گرفت، انگلیسی‌ها با آگاهی از ظرفیت‌ها و موقعیت تاثیرگذار ایران، به دنبال سلطه استعماری بودند و از شکل‌گیری مجلس مستقل مشروطه رضایت نداشتند. در همین راستا، دو گزینه رضاخان و سیدضیاءالدین را برای اداره کشور در نظر گرفتند. 

 نیکخو یادآور شد: رضاخان فردی بی‌سواد بود، انتخاب او یکی از عوامل بنیادین در شکل‌گیری انقلاب اسلامی ایران به شمار می‌رفت، انگلیسی‌ها به دنبال فردی مطیع و فرمان‌بردار بودند. سیدضیاء شخصیتی سیاسی و زیرک داشت، اما رضاخان یک نظامی گوش‌به‌فرمان بود و در نهایت انتخاب به نام او رقم خورد. 

 این پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی ایران ادامه داد: انقلاب اسلامی ایران پدیده‌ای تصادفی و لحظه‌ای نبود. هرچند آغاز نهضت علنی امام خمینی(ره) به سال ۱۳۴۲ برمی‌گردد، اما ریشه‌های آن در دوران قاجار است. رضاخان تحت تأثیر اصلاحات آتاتورک در ترکیه قرار گرفت، آتاتورک در مسیر غرب‌گرایی و با هدایت قدرت‌های خارجی حرکت می‌کرد. رضاخان پس از مشاهده این روند، بدون داشتن بینش، حجاب، پوشش مردان و تشکیل ارتش نوین را در اهداف خود قرار داد. 

 نیکخو توضیح داد: در ساختار ایران، نظام ملوک‌الطوایفی حاکم بود. رضاخان با دستور حذف این ساختار و ایجاد حکومت مرکزی که متأثر از سیاست‌های انگلیس بود، اقدام به اسکان اجباری عشایر کرد. در چهارمحال‌و‌بختیاری نیز این سیاست اجرا شد و زمینه‌های مقابله عشایر با حکومت رضاخان از همان زمان شکل گرفت. 

 این پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی ایران ادامه داد: ارتشی که رضاخان ایجاد کرد، برای مقابله با دشمن خارجی نبود. جنگ‌های جهانی اول و دوم این موضوع را به‌وضوح نشان داد. اما این ارتش در برابر مردم ایران به‌خشونت‌بارترین شکل ممکن عمل می‌کرد، رضاخان شخصیتی مستبد داشت و با هرگونه مخالفت به‌شدت برخورد می‌کرد که این امر فشار سنگینی بر بدنه اجتماعی کشور وارد کرد. 

 وی افزود: در جریان جنگ جهانی، با تمایل رضاخان به حمایت از آلمان‌ها، انگلیسی‌ها احساس خطر کردند و زمینه تغییر حکومت فراهم و محمدرضا پهلوی جانشین او شد. ورود متفقین به ایران، کشور را دچار بحران‌های شدید اجتماعی و قحطی گسترده کرد که منجر به مرگ بسیاری از مردم شد. 

  نیکخو تصریح کرد: محمدرضا پهلوی در ابتدای حکومت خود ناچار به انتخاب میان انگلیس و آمریکا بود. دوران حکومت او، آغاز شکل نوینی از استعمار به‌ویژه از سوی آمریکا بود،در آن دوران منابع انرژی اهمیت بسیاری پیدا کردند. همچنین وجود استعمار در کشور از عوامل مهم شکل‌گیری انقلاب اسلامی به شمار می‌رود. 

 این پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی ایران گفت: در کتاب خاطرات علم، وزیر دربار محمدرضا شاه، محور اصلی مباحث بر نقش آمریکا و انگلیس و تفکر استعماری آن‌ها درباره ایران است که نشان می‌دهد حاکمیت مستقلی وجود نداشت. مشکل آمریکا با ایران محدود به انرژی هسته‌ای نیست، آن‌ها نگاه مالکانه به این کشور دارند و انقلاب اسلامی ایران خط بطلانی بر این تفکر کشید. 

 نیکخو با اشاره به نقش دین در پیروزی انقلاب اسلامی،گفت: جامعه شیعی و مذهبی ایران هرگز تحمل استعمارپذیری را نداشته و ندارد، در دوران پهلوی، فسادهای گسترده‌ای در کشور حاکم بود. انقلاب اسلامی ایران یک حرکت نظامی نبود، امام خمینی(ره) هرگز اجازه استفاده از سلاح را به طرفداران خود ندادند و گروه‌هایی مانند مجاهدین خلق را تأیید نکردند. 

 این پژوهشگر حوزه انقلاب اسلامی ایران ادامه داد: در حوزه علمیه شهرکرد، این مرکز به پایگاه نشر افکار انقلابی و مرجعیت دینی تبدیل شد، دانش‌آموزان و دانشجویان در این مجموعه گرد هم می‌آمدند و هسته‌های فعال اجتماعی شکل گرفت. حرکت‌های دانش‌آموزی نقش تعیین‌کننده‌ای داشت و افرادی همچون شهید رحمان استکی با ایمان عمیق به امام و انقلاب، نقش مهمی در سازماندهی تشکیلات ایفا کردند.

 وی در خصوص امدادهای غیبی در دوران انقلاب، گفت: پیروزی انقلاب اسلامی ایران یک معجزه بود. انقلابی که با دست خالی، اما با تکیه بر فرهنگ، اندیشه و ایمان، توانست بر قدرت‌های غربی و آمریکا غلبه کند.

 ایوب زمانی، استاد گروه معارف دانشگاه شهرکرد و علوم پزشکی و کنشگر انقلابی نیز با اشاره به آیات قرآن کریم، اظهار کرد: حضرت موسی(ع) نیز برای نجات قوم خود قیام و انقلاب کرد، در طول تاریخ، انبیا، ائمه اطهار و مراجع تقلید همواره رسالتی بر عهده داشته‌اند و آن، تکلیف قیام برای برپایی عدالت بوده است. 

 وی ادامه داد: از منظر امام خمینی(ره)، برپایی حکومت اسلامی نه‌تنها باید در اولویت قرار گیرد، بلکه مقدم بر دیگر احکام است. در این مسیر، نظر و اراده مردم اهمیت اساسی دارد و مردم باید به بلوغ فکری لازم برای پذیرش این مسئولیت برسند. همچنین امت بدون ولی، امکان دستیابی به حیات طیبه را نخواهد داشت. 

 این استاد دانشگاه توضیح داد: امام خمینی(ره) بارها محمدرضا پهلوی را نصیحت کردند و نامه‌های متعددی برای او نوشتند، اما او این نصایح را نپذیرفت، یکی از عوامل شتاب‌دهنده در پیروزی انقلاب اسلامی، توهین به جایگاه مرجعیت بود که در ۱۹ دی ۱۳۵۶ رخ داد. 

 این کنشگر انقلابی در ادامه بیان کرد: آیت‌الله جوادی آملی بیان می‌کنند که امام خمینی(ره) رژیم ارتجاعی قرون وسطایی را ریشه‌کن کرد و نظام امامت و امت را جایگزین آن ساخت، دفاع از این نظام، یک واجب دینی محسوب می‌شود. 

 وی افزود: در دوران پیش از انقلاب اسلامی، حتی بیان اینکه محمدرضا پهلوی در رأس حکومت قرار دارد، برای بسیاری موجب شرمساری بود و امروز نیز آمریکایی‌ها در شرایط مشابهی قرار گرفته‌اند. 

 زمانی تاکید کرد: در سال ۱۳۵۷ مردم ایران خود حکومت را انتخاب کردند و این انقلاب در امتداد نهضت حسینی بود. مردم با شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی، امام خمینی(ره) و نظام جمهوری اسلامی را برگزیدند. لذا با وجود تفاوت دیدگاه‌ها و تفکرات گوناگون، امروز باید در برابر هجمه‌ها ایستادگی کرد و اجازه نداد اختلاف‌افکنی شکل بگیرد. هدف اصلی دشمن تجزیه کشور است. با این حال، دشمنان در حوزه نظامی توان وارد کردن آسیب به کشور را ندارند. 

 وی بیان کرد: پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، حدود ۴۰ هزار مستشار نظامی خارجی در کشور حضور داشتند که حقوق‌های دلاری و بسیار بالایی دریافت می‌کردند، در حالی که کارمندان، معلمان و کارگران ایرانی از حقوق‌های بسیار پایینی برخوردار بودند. در آن دوران، سران ارتش تحت فرمان آمریکایی‌ها بودند، اما بدنه ارتش گوش به فرمان امام خمینی(ره) بود و از دستورات ایشان تبعیت می‌کرد. ارتشیان برای پیروزی انقلاب اسلامی شهدای مظلومی را تقدیم انقلاب کردند، در اغتشاشات اخیر نیز شاهد کشته‌سازی از سوی دشمنان بوده‌ایم. 

  این استاد دانشگاه یادآور شد: از یکی از درباریان شاه نقل شده است که اگر از جمعیت پنج میلیونی تهران تنها ۵۰۰ هزار نفر حامی شاه باقی بمانند و سایرین کشته شوند، این کار را انجام خواهیم داد و آنان قصد عملی کردن چنین اقدامی را داشتند، در حالی که پیامبر اکرم(ص) به حضرت علی(ع) دستور دادند هنگام مواجهه با دشمن ابتدا تبیین انجام شود. از طرفی تهدیدات نظامی علیه کشور اثرگذار نخواهد بود، اما نباید از نقشه‌ها و توطئه‌های دشمن غفلت کرد. 

 زمانی ادامه داد: در دوران حکومت پهلوی، فقر و مشکلات اقتصادی بسیاری وجود داشت، از طرفی امام خمینی(ره) از همان ابتدای پیروزی انقلاب دغدغه مسائل اقتصادی را داشتند و مقام معظم رهبری، نیز در روزهای نخست رهبری توجه ویژه‌ای به مسائل اقتصادی نشان دادند و این توجه همچنان ادامه دارد. مالکیت خصوصی در کشور محترم است، اما باید منشأ آن مورد پرسش قرار گیرد و از ایجاد رانت جلوگیری شود، چرا که رانت از نظر شرعی اشکال دارد. 

  وی افزود: اعتراض و انتقاد نسبت به وضعیت‌ موجود امری پذیرفتنی است، اما این اعتراض نباید همراه با توهین باشد. در بسیاری از کشورهای دنیا، توهین مجازات قانونی دارد. همه باید بدانند که انقلاب اسلامی ایران بدون تردید مقدمه‌ساز حکومت حضرت امام زمان(عج) است. امروز شاهد گرایش جوانان مسلمان در اروپا، آمریکا، آفریقا و سایر نقاط جهان به اندیشه دینی هستیم. بیشترین مبلغان اندیشه‌های مقام معظم رهبری، جوانان کشورهای اسلامی هستند. نور انقلاب خاموش‌شدنی نیست و ما به وعده‌های الهی ایمان داریم، چرا که صادق‌ترین وعده‌ها، وعده‌های الهی است. 

 این کنشگر انقلابی ادامه داد: بهترین اقدام در شرایط کنونی، حضور هوشمندانه و آگاهانه مردم در صحنه‌ها، به‌ویژه در راهپیمایی ۲۲ بهمن و روز قدس (۲۲ اسفند) است. حضور پررنگ مردم موجب ناامیدی دشمنان خواهد شد. 

  وی خاطره‌ای از دوران انقلاب بیان کرد و گفت: در سال‌های پیش از انقلاب، بنده دانشجو و در اصفهان زندگی می‌کردم، در فعالیت‌های انقلابی حضور داشتم. در دوران دانش‌آموزی در مدرسه سخنرانی کردم و همین فعالیت‌ها منجر به دستگیری و زندانی شدن من توسط ساواک شد. 

 زمانی در پایان بیان کرد: در مسیر پیروزی انقلاب اسلامی، حتی بیش از دوران دفاع مقدس، شاهد امدادهای غیبی فراوان از سوی خداوند متعال بودیم و این امدادهای الهی نقش مهمی در به ثمر نشستن انقلاب داشتند.

انتهای پیام