تولد یک مرجع علمی در مراقبتهای انکولوژی؛ روایت دکتر محمد غلامی از هفت سال پژوهش، صبر و ایمان به دانش
شنبه, 25 بهمن,1404
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی تافنیوز، در سالهای اخیر، توجه به مراقبتهای حمایتی و مدیریت علایم در بیماران مبتلا به سرطان اهمیت بیشتری پیدا کرده و نیاز به منابع علمیِ کاربردی در این حوزه بیش از گذشته احساس میشود. کتاب «مدیریت علایم در سرطان گوارش» نوشته دکتر محمد غلامی، یکی از آثاری است که با هدف پاسخگویی به همین نیاز منتشر شده و توانسته میان دانشجویان، پرستاران و کارکنان سلامت جایگاهی ویژه پیدا کند.انتشارات جهاددانشگاهی واحد لرستان گفتوگویی با این نویسنده داشته که در ادامه میخوانید:
دکتر محمد غلامی روایت تألیف کتابش را با نگاهی صادقانه به سالها فعالیت علمی آغاز میکند؛ سالهایی که به گفته او با وجود تدریس در دانشگاه علوم پزشکی لرستان، هنوز احساس نمیکرد آمادگی ذهنی و علمی کافی برای ورود به دنیای تألیف کتاب دارد. اما ارتباط نزدیک با دانشجویان و درخواستهای مکرر آنان برای ترجمه و نگارش یک منبع کاربردی در حوزه مراقبتهای انکولوژی، نخستین جرقه این مسیر را روشن کرد. علاقه او به مرور و نقد شواهد پزشکی و پرستاری نیز این انگیزه را تقویت کرد؛ تا جایی که تصمیم گرفت با همراهی گروهی از دانشجویان پرستاری، نوشتن کتابی را آغاز کند که سالها جای خالی آن در آموزش و کار بالینی احساس میشد.
موضوع کتاب، برخاسته از تجربه بالینی دکتر غلامی در بخش انکولوژی و نتیجه مشاهده مستقیم چالشهای بیماران مبتلا به سرطانهای گوارشی، خانوادههای آنان و حتی کارکنان سلامت در مدیریت این علایم بود. او میگوید بسیاری از پرستاران و دانشجویان، نیاز مبرمی به منبعی داشتند که به زبان ساده، دقیق و مبتنی بر شواهد، اصول مدیریت علایم این بیماران را آموزش دهد. همین نیاز منجر شد که عنوان اولیه کتاب بر اساس همین خلأ شکل بگیرد.
نخستین پشتوانه علمی کتاب، مجموعه مقالات مروری و اصیلی بود که او و همکارانش پیشتر در زمینه مراقبت حمایتی از بیماران سرطانی منتشر کرده بودند. علاوه بر این، جدیدترین گایدلاینهای بالینی و مقالات معتبر مجلاتی همچون Supportive Care in Cancer و Seminars in Oncology Nursing نیز در تألیف این اثر نقش محوری داشتند و زمینه را برای گردآوری و سنتز یک دانش طبقهبندیشده، دقیق و کاربردی فراهم کردند.
کتاب «مدیریت علایم در سرطان گوارش» در ۷۰۰ صفحه و ۱۴ فصل تدوین شده و مباحثی همچون مدیریت درد، تغذیه درمانی، کنترل تهوع و استفراغ، بهبود عملکرد فیزیکی، ریکاوری پس از جراحی و مراقبت تسکینی را پوشش میدهد. در هر فصل علاوه بر ارائه مبانی اپیدمیولوژی، سببشناسی و پاتولوژی، به روشهای غربالگری، ارزیابی و مدیریت دارویی و غیردارویی پرداخته شده و تأکید ویژهای بر رویکرد چندحرفهای، بهویژه در گروههای خاص مانند سالمندان، شده است.
به گفته دکتر غلامی، برخی فصول مانند مدیریت درد و حمایت روانی ـ عاطفی، با وجود منابع فراوان علمی، سرفصلهای آشنایی برای متخصصان هستند؛ اما فصلهایی مانند «بهبود عملکرد فیزیکی و توانبخشی ورزشی» جزو بخشهایی بود که کمتر در منابع قبلی مطرح شده بود و همین موضوع نگارش آن را برای او جذابتر و چالشبرانگیزتر کرده بود. به اعتقاد او این بخش یکی از کاربردیترین فصلهای کتاب است؛ زیرا توصیهها در آن بر اساس شرایط فردی بیماران و مبتنی بر مراقبت شخصمحور تنظیم شدهاند.
اما راه تألیف کتاب، مسیری هموار نبود. ایده اولیه این اثر هفت سال پیش شکل گرفت و اصلیترین چالش، سنتز دقیق و تحلیل یافتههای پژوهشی پیشین و ترجمه درست مقالات بهروز جهانی بود. دکتر غلامی از ساعتهای طولانی جلسات فکری با تیم نگارش یاد میکند؛ جلساتی که هدفشان یافتن بهترین شیوه برای ترکیب و سازماندهی این حجم گسترده از دانش بود. با این حال، سختترین بخش مسیر نه پژوهش، بلکه مواجهه با ناشران بود. بسیاری از انتشارات معتبر کشور به دلیل خارج بودن موضوع کتاب از سرفصلهای مصوب وزارت بهداشت، از چاپ آن امتناع کردند. این پاسخهای منفی، به گفته او، ناامیدکننده و گاه همراه با حس بیاحترامی به تلاش نویسندگان بود.
با وجود این دشواریها، کتاب سرانجام با حمایت انتشارات جهاد دانشگاهی لرستان و دانشگاه علوم پزشکی لرستان منتشر شد؛ اتفاقی که به گفته نویسنده، تمام ناراحتیهای گذشته را جبران کرد، زیرا امروز این کتاب توسط اعضای هیئت علمی، پرستاران و دانشجویان مورد استفاده قرار میگیرد و به یکی از منابع مهم مراقبتهای بالینی بیمارستانی تبدیل شده است. او از خانم زیتب ملکیراد در انتشارات جهاد دانشگاهی لرستان بهعنوان یکی از اصلیترین همراهان در فرایند چاپ کتاب یاد میکند.