یازدهمین نشست از سلسله نشستهای علمی تخصصی «فرهنگ عمومی و انسجام اجتماعی» با موضوع «ارزیابی نقاط قوت و ضعف فرهنگ عمومی در فرآیند توسعه فرهنگی» امروز چهارشنبه هفدهم دیماه ۱۴۰۴، از سوی معاونت فرهنگی سازمان جهاد دانشگاهی استان گیلان برگزار شد.
در این نشست تخصصی، دو تن از صاحبنظران حوزه فرهنگ و توسعه استان، به ارائه تحلیلهای کارشناسی پرداختند.
دکتر سید هاشم موسوی، عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان، در ابتدای سخنان خود به تبیین مفهوم بنیادین فرهنگ و جایگاه آن در معنا بخشیدن به زندگی انسانی پرداخت. وی با اشاره به اهمیت «فرهنگ عمومی» و «برنامهریزی فرهنگی»، بر لزوم نگاه پویا و متجدد به مقوله فرهنگ تأکید کرد.
ایشان با نقد عملکرد برخی نهادهای متولی، اظهار داشت: «اگرچه امروز وزارتخانهای به نام فرهنگ و ارشاد اسلامی داریم، اما سهم آن در هدایت و تولید فرهنگ بسیار ناچیز است». دکتر موسوی نقش رسانهها را حیاتی خواند و هشدار داد: «اگر خود را به روز نکنیم، زمان ما را به اجبار به سمت نو شدن میکشاند و در غیر این صورت، منزوی خواهیم شد».
وی با اشاره به غفلت از آموزش و تربیت نسلهای جدید و انتقاد از سیستم آموزش و پرورش، تصریح کرد: «دنیا تغییر کرده و تصمیم بر همگانیسازی فرهنگ گرفته است، اما ما همچنان در قوانین دستوپاگیر گذشته ماندهایم».
این استاد دانشگاه در پایان، عملکرد در حوزه توسعه را ناموفق ارزیابی کرد و افزود: «ما نتوانستیم نقش سیاستگذار هوشمند را به درستی ایفا کنیم و صرفاً به مداخلاتی مقطعی بسنده کردهایم».
دکتر کاظم فلاحی، مدیر امور پژوهشی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان گیلان، با تقدیر از دکتر منتظری رئیس جهاد دانشگاهی، برای پایهگذاری «اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی»، به تشریح برنامههای در دست اقدام پرداخت.
وی از تدوین «سند توسعه فرهنگی استان گیلان» خبر داد و بر ضرورت سرعت بخشی به این فرآیند تأکید کرد.
دکتر فلاحی با ارائه مدلی مثلثی، فرهنگ را زیربنای توسعه فرهنگی و انسجام ملی دانست.
مدیر امور پژوهشی اداره کل ارشاد گیلان، پرداختن به تربیت نسلهای زد و آلفا را یک اولویت اساسی خواند که تاکنون مورد غفلت قرار گرفته است. وی همچنین به پدیده «پادفرهنگ» و تأثیر «نقصانهای ساختاری» در ایجاد عقبماندگی فرهنگی اشاره کرد.
دکتر فلاحی با تقدیر از نقش جهاد دانشگاهی در عرصههای سیاستگذاری فرهنگی و آموزشی، به چالشهای اقتصادی و تأثیر چشمگیر آن بر فرهنگ پرداخت. ایشان بر «حرفهایسازی حوزه فرهنگ»، «گوشسپردن به نسل جوان» و «استفاده درست و حیاتی از هوش مصنوعی» تأکید نمود و هشدار داد: «زمان و فرصت آنچنانی نداریم. فرهنگ اجازه دوبارهکاری به ما نمیدهد، چراکه فناوری با سرعتی شگفتانگیر در حال پیشرفت است».
در این نشست که با حضور جمعی از اساتید، مدیران و کارشناسان سازمان جهاد دانشگاهی استان گیلان برگزار شد، بر ضرورت بازتعریف سیاستهای فرهنگی، بهروزرسانی برنامههای نهادهای متولی، سرمایهگذاری بر روی نسل جوان و بهرهگیری هوشمندانه از فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی در مسیر توسعه فرهنگی و تحکیم انسجام اجتماعی تأکید نمود.