انسجام نسلی مفهومی کلیدی و مکانیزمی است که نقش مؤثری در انتقال تجربیات و ذخیرههای معرفتی از نسلی به نسل دیگر ایفا میکند. از این رو، انسجام نسلی عاملی مهم در تقویت همبستگی و انسجام اجتماعی است.
در ایران معاصر، به علل مختلفی از جمله ماندن طولانی مدت در دوران گذار، گسترش استفاده از شبکههای اجتماعی در میان نسل جوان و تغییرات ارزشی و هنجاری، انسجام میان نسلی کم شده و شکاف نسلی افزایش یافته است. بهخصوص در دهههای اخیر، شتاب فزاینده تغییرات اجتماعی، فرهنگی، فناورانه و ارزشی، چالشهای جدیدی را در عرصه انسجام نسلی پیش روی خانوادهها، نهاد آموزش و پرورش و سیاستگذاران قرار داده است؛ بهطوری که شکاف نسلی به یکی از نگرانیهای اصلی در جامعه ایران تبدیل شده است.
شکاف نسلی پدیدهای است که در آن، نسل قدیم حامل ارزشها، خاطرات و سنتها است و نسل جدید، خواهان سبک زندگی، نگرشها و آرمانهای متفاوت و جدیدی است. این تفاوت اگرچه طبیعی است، در صورت فقدان مدیریت، میتواند به گسست، فاصله و بیاعتمادی بین نسلها منجر شده و سرمایه اجتماعی و یکپارچگی ملی را ضعیف کند. افزایش بیش از حد شکاف نسلی تهدید بزرگی برای انسجام نسلی است و امکان گفتوگو و همزیستی میان نسلهای مختلف را از بین میبرد.