مجتبی نوروزی در سلسله نشست‌های علمی تخصصی فرهنگ عمومی و انسجام اجتماعی با موضوع «شکاف میان فرهنگ رسمی و فرهنگ عمومی در ایران پس از انقلاب اسلامی» اظهار کرد: انقلاب جمهوری اسلامی ایران، انقلابی فرهنگی بود؛ برخلاف آنچه در بسیاری از انقلاب‌های بزرگ جهان مشاهده می‌کنیم، مانند انقلاب فرانسه و روسیه که ماهیتی عمدتاً اقتصادی ـ سیاسی داشتند، در انقلاب اسلامی ایران، مبنا فرهنگ بود، این ادعا با شواهد مختلف قابل اثبات است.

عضو هئیت علمی دانشگاه شهرکرد بیان کرد: یکی از نکات مهم در بررسی فرهنگی بودن انقلاب اسلامی ایران، بررسی آرا و اندیشه‌های بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران هم در دوران پیش از مبارزه، هم در دوران مبارزه و هم در دوران پس از پیروزی انقلاب است، امام خمینی(ره) همواره معتقد بودند اگر فرهنگ شکوفا شود، سایر حوزه‌ها نیز به شکوفایی می‌رسند و اگر در فرهنگ دچار مشکل شویم، در دیگر حوزه‌ها نیز با مشکل مواجه خواهیم شد.

وی تاکید کرد: اگر به ادبیات گفتاری و نوشتاری امام خمینی(ره) چه پیش از مبارزه، چه در دوران مبارزه و چه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران مراجعه کنیم، به‌روشنی می‌بینیم که مسئله فرهنگ، مسئله‌ای حیاتی و اولویت‌دار برای ایشان بوده است، امام خمینی (ره) بارها تأکید داشتند که این انقلاب، انقلابی فرهنگی است و باید انقلاب فرهنگی خود را به جهان صادر کنیم.

نوروزی تاکید کرد: در آثار امام خمینی(ره) پیش از دوران مبارزه نیز این نگاه فرهنگی کاملاً مشهود است. چه در سخنرانی‌ها، چه در احکام، انتصابات و نوشته‌های ایشان، عنصر فرهنگ برجستگی ویژه‌ای دارد، دلیل این امر، باور عمیق امام به زیربنایی بودن فرهنگ است، برخلاف نگاه سوسیالیستی که اقتصاد را زیربنا می‌داند، امام معتقد بودند فرهنگ اساس و پایه همه تحولات است، تحلیل شخصیت و سیره امام خمینی(ره) نشان می‌دهد که مسئله فرهنگ، مسئله اصلی در فضای انقلاب اسلامی بوده است، بنابراین نخستین شاهد ما، بنیان‌گذار انقلاب اسلامی است که در گفتار و نوشتار و سیره عملی ایشان، فرهنگ همواره اولویت نخست بوده است.

عضو هئیت علمی دانشگاه شهرکرد  توضیح  داد: دومین گزاره در اثبات این موضوع، شعارهای مردم در دوران انقلاب است، شعارها عصاره خواسته‌های یک جمع برای رسیدن به اهدافشان هستند، اصولاً شعارها باید ریشه در تاریخ، ایدئولوژی و فرهنگ داشته باشند، ساده، قابل فهم و جذاب باشند و بتوانند اقشار مختلف جامعه را پوشش دهند، بررسی و ارزیابی شعارهای انقلاب اسلامی، بر اساس پژوهش‌های دانشگاهی و آکادمیک، نشان می‌دهد که اکثریت قریب به اتفاق آن‌ها ماهیت فرهنگی داشته‌اند.

وی ادامه داد: بر اساس آمار، از مجموع ۶۵۹ شعار بررسی‌شده در دوران فضای انقلاب اسلامی، ۳۵۹ شعار، یعنی حدود ۵۴ درصد، اهداف و ارزش‌های فرهنگی را بیان می‌کردند، حدود ۴۰ درصد از شعارها به اهداف و ارزش‌های سیاسی و تنها ۶ درصد به اهداف و ارزش‌های اقتصادی مربوط می‌شدند، البته این آمار به این معنا نیست که اقتصاد یا سیاست در انقلاب اهمیت نداشته‌اند، بلکه نشان می‌دهد اولویت اصلی مردم، اهداف فرهنگی بوده است، باور عمومی بر این بود که اگر فرهنگ اصلاح شود، سایر حوزه‌ها نیز به کامیابی خواهند رسید.

نوروزی توضیح داد: سومین شاهد، موضوع انقلاب اسلامی در آرا و نظریه‌های اندیشمندان و نظریه‌پردازان است، وقوع انقلاب اسلامی باعث شد بسیاری از نظریه‌پردازان، در نظریات خود بازنگری کنند، چرا که بسیاری از نظریه‌های کلاسیک، انقلاب را نتیجه عوامل اقتصادی می‌دانستند، اما انقلاب ایران با این چارچوب‌ها سازگار نبود.

عضو هئیت علمی دانشگاه شهرکرد گفت: برای مثال، تدا اسکاچپول، نظریه‌پرداز برجسته انقلاب، پس از وقوع انقلاب اسلامی ایران، در سال ۱۹۸۲ (سه سال پس از انقلاب) نظریه خود را تغییر می‌دهد و به شکست نظریه خود اعترف می‌کند، او می‌نویسد اگر بتوان گفت در جهان انقلابی وجود داشته که آگاهانه و عمداً توسط یک نهضت اجتماعی توده‌ای برای سرنگونی نظام پیشین شکل گرفته باشد، بی‌تردید آن انقلاب، انقلاب ایران علیه شاه است. وی توضیح می‌دهد که تا پایان سال ۱۹۷۸، تمام بخش‌های جامعه شهری ایران تحت لوای اسلام و تشیع گرد آمدند و از رهبری روحانیت شیعه، به‌ویژه آیت‌الله خمینی، در مخالفتی سازش‌ناپذیر با شاه پیروی کردند.

وی افزود: او تأکید می‌کند که انقلاب ایران به‌طور قابل توجهی از چارچوب‌های علمی انقلاب‌های فرانسه، روسیه و چین خارج است و این امر او را وادار کرده تا درک خود از نقش نظام‌های اعتقادی و ادراک‌های فرهنگی در شکل‌دهی کنش سیاسی را عمیق‌تر کند، به بیان دیگر، او به این نتیجه می‌رسد که ادراک‌های فرهنگی می‌توانند موتور محرک تحولات سیاسی باشند و انقلاب ایران، نظریات پیشین او درباره انقلاب‌های فرانسه، روسیه و چین را به چالش کشیده است.