دانشجوی تراز، مفید بودن را رسالت خود می‌داند

فاطمه عباس آباد - .دکتر محمد صادق کوشکی استادیار مطالعات منطقه‌ای دانشگاه تهران در گفتگو با خبرنگار دانشگاه انقلاب در پاسخ به این سوال که دانشجوی تراز با توجه به اسناد بالادستی چه دانشجویی است و آیا دانشگاه های ما از آرمان ها ی انقلاب اسلامی فاصله گرفته اند؟ گفت: اسناد بالادستی هرچند ممکن است خیلی غنی به نظر برسند ولی به نظرم این اسناد هنوز با واقعیت فاصله دارند و چون با واقعیت  فاصله دارند به همین خاطر ما تحقق آن را نمی‌بینیم، یعنی یک فاصله زیادی بین آنچه که هست و آنچه که اسناد مطرح می‌کند وجود دارد. من حس میکنم اسناد خیلی متعالی تصور شدند و واقع بینی در آن حاکم نبوده است. نمی‌خواهم بگویم آن قله ای که تعریف شده،  غلط است بلکه بنده معتقد هستم آن قله هدف، خیلی بر واقعیت منطبق نیست. نکته دوم این است، تاوقتی که تعریف و ساختار دانشگاه آنچه که هست همین تعریف است، این تعریف و ساختار منجر به تربیت آن دانشجوی مطلوب نخواهد شد. اگر قرار است که ما از این ساختار یک برون داد و یک خروجی متفاوت بگیریم باید این ساختار و تعریف تغییر پیدا کند وگرنه مادامی که ساختار فعلی و این تعریف و  چارچوبه نظری فعلی در دانشگاه ها حاکم باشد، ما خروجی همین هست که وجود دارد و می‌بینیم.یعنی نمی‌توان این خروجی از دانشگاه ها را متفاوت در نظر گرفت.

کوشکی درباره ویژگی های دانشجوی تراز انقلاب اسلامی و اینکه  آیا با مرور زمان و نیازهای جامعه این ویژگی‌ها تغییر می‌کند؟ اظهار کرد:  جواب نه است، بخاطراینکه دانشجوی تراز انقلاب اسلامی دانشجویی است که مفید است و مفید بودن را رسالت  و وظیفه خودش می‌داند و مبنای او این است که من وارد دانشگاه می‌شوم تا بتوانم قدرت تغییر محیط را بر اساس تخصصی که کسب می‌کنم به  سمت بهتر شدن ایجاد کنم. این تعریف دانشجوی تراز انقلاب اسلامی است هم مفید است و هم مفید بودن را رسالت خود می‌داند و هم بنای بهتر شدن و تغییر جهان و پیرامون خود می‌داند اما این نوع دانشجو در ساختار فعلی دانشگاه تقریبا امکان رویش ندارد و رویش های منفردی هم که چنین هستند در دانشگاه محصول دانشگاه نیستند و یک مقداری خود رو هستند و شاید محصول عملکرد یک استاد خاص یا یک دانشکده خاص هستند و گرمه ساختار آموزش عالی اصلا بنای تربیت چنین افراد و تولید چنین محصولاتی را ندارد.

نویسنده کتاب تاریخ مستطاب آمریکا  ادامه داد: برخی معتقد هستند که با توجه به اسناد بالادستی ترسیم شده، دانشگاه‌های کشور در پرورش نیروی انسانی هدفمند و متفکر چندان موفق عمل نکرده‌اند؟ آیا این تفکر درست است؟ به نظر من خیر موفق عمل نکرده‌اند،  بهترین شاهد مثال این که موفق نبودند تعداد آمار بیکاران فارغ التحصیل در دانشگاه ها است. در حال حاضر عمده ای از بیکاران جامعه ما بیکاران فارغ التحصیل دانشگاهی هستند، این بهترین دلیل واضح و روشن است و اصلا نیاز به اسناد بالادستی ندارد. در جامعه امروز ما دو نوع بیکار داریم، یکی بیکار عادی و  دیگری بیکار فارغ التحصیل دانشگاهی و جالب است بدانید که درصد فارغ التحصیل دانشگاهی بیمار بیشتر از بیکاران عادی جامعه است، این یعنی اینکه آن دانشگاه موفق نبوده در این که این افراد حتی بتوانند مشکل خود را حل کنند چه بسا اینکه دانشگاه قرار بود کسانی را تربیت کند که مشکل جامعه را حل کنند.

استادیار مطالعات منطقه‌ای دانشگاه تهران در پاسخ به این سوال که تفاوت یک دانشجوی تراز با یک دانشجوی صرفا موفق در درس و پژوهش چیست؟ افزود: دانشجوی صرفا موفق به دنبال ارضای نیازهای شخصی خود است ولی دانشجوی تراز به دنبال بهتر شدن جهان و محیط پیرامونی خود است به دنبال مفید بودن است‌‌.  «دانشجوی تراز» صرفاً یک فرد درس‌خوان یا فعال سیاسی نیست؛ بلکه الگویی ترکیبی از علم، ایمان، مسئولیت اجتماعی و روحیهٔ جهادی است که باید در نظام علمی جمهوری اسلامی تحقق یابد.۱. هویت انقلابی و خودآگاهی تمدنی  دانشجوی تراز باید دارای جهت و هدف تمدنی باشد، نه صرفاً به‌دنبال مدرک یا شغل. و باور به مأموریت تاریخی ملت ایران در زمینهٔ مقاومت، عدالت، و معنویت. داشته باشد. فهم عمیق از مبانی انقلاب اسلامی (ولایت فقیه، استقلال فرهنگی، و نقد غرب‌زدگی).  عدم تقلید کورکورانه از الگوهای آموزش غربی