دانشگاه تراز انقلاب نه غرب زده است نه منزوی

فاطمه عباس آباد - عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب با بیان اینکه تراز انقلاب،دانشگاهی است که نه غرب‌زده است و نه منزوی، گفت: دانشگاه تراز انقلاب، «دانشگاهِ تمدن‌سازِ ایرانی اسلامی» است. آرش آپرناک دارای دکترای مهندسی صنایع، عضو هیات علمی دانشگاه پارس و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، در گفت‌وگو با دانشگاه انقلاب گفت: شاید پس از پیروزی انقلاب اسلامی هنوز ساختار دانشگاه‌های ما به شکل دلخواه درنیامده است و دانشگاه تراز انقلاب اسلامی در کشور کمتر شکل گرفته به خصوص در رشته‌های علوم انسانی و علوم اجتماعی که هنوز محتوای آموزشی آن‌ها برگرفته از تمدن غربی است. الگوهای غربی به طور قطع با اهداف معرفتی و تمدنی انقلاب اسلامی سازگار نیستند. آنچه که از مفهوم دانشگاه تراز انقلاب اسلامی برداشت می‌شود به این معنی است که دانشگاه‌ها باید بتوانند دانشجویان مومن و متعهدی را تربیت کنند که به درد جامعه بخورند.  اگر بحث دانشگاه تراز انقلاب اسلامی را در سطح مسئولیت اجتماعی برای هر دانشگاهی در نظر بگیریم یکسری پایه ها و بحث های علمی و جهانی در آن مطرح است که قاعدتا اگر دانشگاه‌ها  در این سطح گام بر دارند عملکرد بهتری نسبت به حل مسائل زیست محیطی و غیره خواهند داشت. برخی از دانشگاه های ما هنوز در این سطح گام برنداشته‌اند و برخی نیز در جهت تحقق دانشگاه تراز انقلاب اسلامی گام برمی‌دارند  چون دیدشان دید بلند مدت است نه کوتاه مدت، بنابراین برخی بر مبنای دید بلند مدت خود، مبانی دانشگاه تراز انقلاب اسلامی را مد نظر قرار می‌دهند و در ساختار خود پیاده سازی می کنند. البته و برخی از دانشگاه‌ها نیز ضعف هایی دارند که باید برطرف شود اصل حرف من این است که ما هر چقدر به دانشگاه جایگاه ویژه تری بدهیم از هر منظری که مد نظر است مشکلات کمتری خواهیم داشت. هر تغییری که بخواهد در جامعه شکل بگیرد باید در راستای بهبود و بهینه تر شدن مسائل و مشکلات کشور باشد. دانشگاه اگر تراز انقلاب اسلامی باشد  پتانسیل های عظیمی خواهد داشت که می‌تواند در بهبود شرایط و مشکلات جامعه مثمر ثمر باشد.هر چه قدرما بتوانیم این جایگاه و فرصت را بیشتر به دانشگاه بدهیم منجر به این خواهد شد که در انتهای کار عملکرد بهتری در همه ابعاد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی داشته باشیم.

دانشگاه تراز انقلاب به عنوان یک نهاد آموزشی، فرهنگی تلاش می‌کند که آرمان‌ها و اهداف انقلاب اسلامی را در آموزش و پژوهش خود منعکس کند. این دانشگاه بر ترویج ارزش‌های انسانی، فرهنگی و اسلامی تأکید دارد و سعی می‌کند دانشجویانی با درک عمیق از مسائل اجتماعی و علمی تربیت کند.برنامه‌های دانشگاه در این راستا می‌تواند شامل دوره‌های تخصصی، کارگاه‌های فرهنگی و فعالیت‌های اجتماعی باشد که به دانشجویان کمک کند تا درک بهتری از مسئولیت‌های اجتماعی خود پیدا کنند.  در واقع «دانشگاه تراز انقلاب» تنها یک عنوان شعاری نیست؛ بلکه ناظر بر نوعی جهت‌گیری فلسفی و تمدنی در آموزش عالی است. این مفهوم در سه سطح  جهت‌گیری فکری، ساختار نهادی، و کنش فرهنگی قابل بررسی است. در نگاه انقلاب اسلامی، علم و دانشگاه نمی‌توانند از ارزش‌های انسانی و الهی جدا باشند. به تعبیر دقیق‌تر، انقلاب اسلامی علم را «ابزار رشد انسان متعهد» می‌داند، نه صرفاً تولید قدرت و فناوری. دانشگاه تراز انقلاب باید ساختار خود را به‌گونه‌ای تنظیم کند که از دل علم، خدمت به جامعه و عدالت اجتماعی بیرون بیاید.

ویژگی‌های فلسفی دانشگاه تراز انقلاب اسلامی

1. علم با جهت اخلاقی: علم باید در خدمت انسان، عدالت و تعالی روح باشد، نه سود صرف یا رقابت تجاری. 

2. عدالت معرفتی: یعنی همه رشته‌ها (علوم انسانی، مهندسی، هنر...) سهمی در ارتقای تمدن اسلامی دارند، نه اینکه صرفاً علوم فنی معتبر شمرده شوند. در سطح نهادی دانشگاه تراز انقلاب اسلامی، دانشگاهی است که با «مسئولیت اجتماعی و تمدن‌سازی» پیوند عمیق دارد و پژوهش‌ها به جای تکرار مکررات،  در پاسخ به مسائل واقعی کشور و امت اسلامی طراحی می‌شوند. انسان کارآمد برای حل مسائل جامعه، نتیجه تربیت دانشگاه تراز انقلاب اسلامی خواهد بود. دانشگاه تراز انقلاب  در واقع «کانون شکل‌گیری فرهنگ انقلابی» است، فرهنگی که به آگاهی، عدالت، معنویت و مسئولیت جمعی اصالت می‌دهد. در دانشگاه تراز انقلاب رابطه استاد و دانشجو رابطه‌ای معنوی، اخلاقی و تربیتی است، نه صرفاً اداری و آموزشی.

وی درباره شاخص های دانشجوی تراز انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: دانشجوی تراز انقلاب اسلامی، دانشجویی است که به اصول و ارزش‌های انقلاب اسلامی پایبند باشد. مهمترین شاخصه‌های یک دانشجوی تراز انقلاب دین‌داری و اعتقاد به اصول اسلامی، احترام به مبانی دینی و پایبندی به اصول اخلاقی و دینی و تعهد به ارزش‌های انقلاب اسلامی  و تلاش برای تحقق آن‌ها در جامعه است. یک دانشجوی تراز انقلاب باید بینش آگاهی سیاسی و اجتماعی نسبت به مسائل روز کشور و جهان داشته باشد تا بتواند شرایط را تحلیل کند همچنین روحیه انتقادپذیر در تحقیق و جستجوی حقیقت و نقد سازنده نسبت به مسائل و نظرات مختلف داشته باشد.

وی ادامه داد: تفاوت «دانشگاه تراز انقلاب» با «دانشگاه مدرن غربی» در شاخص ها است. در دانشگاه مدرن غربی مبنای علمی بین طرف و مبتنی بر عقل گرایی است و در دانشگاه تراز انقلاب اسلامی، علم متعهد و مبتنی بر عقل و وحی است. هدف کسب علم در دانشگاه های غربی پیشرفت مادی و قدرت اقتصادی است اما در دانشگاه تراز انقلاب رشد انسان، عدالت و تعالی اجتماعی است. در واقع دانشجوی تراز انقلاب با مردم جامعه ارتباط دارد  و دانش خود را بر مبنای خدمت به مردم و ارزش‌های اخلاقی ارتقا می‌دهد.

به طور کلی اگر بخواهم یک تعریف نهایی از دانشگاه تراز انقلاب ارائه بدهم دانشگاه تراز انقلاب اسلامی دانشگاهی است که علم، ایمان و خدمت اجتماعی را با هم تلفیق می‌کند؛  دانشگاه تراز انقلاب اسلامی مکانی است که دانش، برای ساخت انسانِ متعهد و جامعه‌ عادل به کار می‌رود، نه صرفا برای رقابت مادی با دیگران، چنین دانشگاهی باید هم محیط اندیشه و آزادی علمی باشد و هم مظهر مسئولیت، عدالت، روحیه ایثار و امید؛ دانشگاه تراز انقلاب،دانشگاهی است که نه غرب‌زده است، نه منزوی بلکه «دانشگاهِ تمدن‌سازِ ایرانی اسلامی» است.