دانشجوی اثرگذار؛ وارث روح پرسشگری و مسئولیتپذیری
مجید درخشانی
دانشجوی کارشناسیارشد رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور
دانشجویان امروز باید قیام دانشجویان ۱۶ آذر ۱۳۳۲ را سرمشق خود قرار دهند و روح تحلیلگر داشته باشند و از خود بپرسند ۱۶ آذر به چه دلیل رخ داد و بررسی و تحلیل کند و امروز در همان راستا پیش بروند. هنگامی که از دانشجوی اثرگذار در ۱۶ آذر سخن میگوییم، نه فقط به یاد سه شهید قهرمان آن روز (شهیدان بزرگنیا، قندچی و شریعترضوی) میافتیم، بلکه به آن روح و مسئولیت ماندگار دانشجو اشاره داریم که در ۱۶ آذر متجلی شد.
دانشجوی اثرگذار در نگاه ۱۶ آذر، کسی است که دانش، تعهد و شجاعت را با هم معنا میکند. در ۱۶ آذر، دانشجویان قبل از دیگر اقشار جامعه فهمیدند که کودتای ۲۸ مرداد و بازگشت سلطه بیگانه به چه معناست. دانشجویان آن زمان تحلیل داشتند، نه تقلید،دانشجوی اثرگذار امروز نیز باید همان روح پرسشگر را زنده نگه دارد؛ یعنی در برابر هر رویداد سیاسی، فرهنگی و اقتصادی،با دانایی قضاوت کند نه با هیجان. او صدای وجدان آگاه جامعه است.
آن روز، دانشجویان میتوانستند ساکت بمانند تا امنیت ظاهریشان حفظ شود؛ اما انتخاب کردند که بایستند. دانشجوی اثرگذار در ۱۶ آذر یعنی کسی که دردِ مردم، دغدغهی عدالت، و استقلال کشور را احساس میکند. او نسبت به سرنوشت جامعه بیتفاوت نیست بلکه علمش را برای رفاه مردم بهکار میگیرد.
در فضای سرکوب پس از کودتا، فریاد زدن برابر ظلم هزینه داشت؛ اما دانشجو آزادی را ارزان نفروخت.دانشجوی اثرگذار امروز نیز باید جرأت گفتن حقیقت را داشته باشد، اما با اخلاق و منطق گفتوگو، نه با افراط یا هیاهو. واقعه ۱۶ آذر میگوید، «دانشجو اثرگذار است چون آزاد و مسئول است، نه تابع و ترسان».
شهدای دانشجوی این واقعه انسانهای برجسته از همه لحاظ بودند و دلشان میخواست کشور پیشرفت کند دلشان میخواست جامعه را هدایت کنند و به خاطر همین مسئولیت اجتماعی نیز جان خود را فدای ملت و میهن کردند. دانشجویان امروز به تاسی از دانشجویان دیروز باید در زمینه رشد فناوری و علمی و پژوهشی و ناامید سازی دشمنان تلاش کنند. شهدای ۱۶ آذر فقط منتقد حکومت نبودند، بلکه آغازگران مسیر بیداری بودند. دانشجوی اثرگذار امروز نیز منتظر «دیگران» نمیماند؛ خودش آغازگر حرکتهای علمی، فرهنگی و اجتماعی میشود.از فعالیت جهادی در مناطق محروم گرفته تا طرحهای نوآورانه در حل مسائل ملی.۱۶ آذر فقط جنبش سیاسی نبود، بلکه نماد اخلاص، غیرت و ایمان به حقیقت بود. اثرگذار بودن یک دانشجو یعنی دروغ نگفتن، عدالتورزیدن، پاکدستی در علم و پژوهش و حفظ کرامت انسانها حتی در نقد و اعتراض.
«دانشجوی اثرگذار در ۱۶ آذر» یعنی انسانی آگاه، آزاد، متعهد و اخلاقمدار که دانش خود را برای عدالت و آزادی جامعه بهکار میگیرد و هرگز در برابر ستم، جهل و بیعدالتی سکوت نمیکند.
دانشجوی اثرگذار، کسی است که مثل دانشجویان آن روز، از «تماشاچی بودن» پرهیز میکند. او نمیپرسد «دیگران چه کار کردند؟» بلکه میپرسد «من چه مسئولیتی دارم؟» ۱۶ آذر یک پیام دارد و آن این است که اثرگذاری یعنی حضور آگاهانه، نه صرفاً اعتراض احساسی.
یک دانشجو علاوه بر اثرگذاری سیاسی و فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی اثرگذاری علمی نیز دارد. یعنی یک دانشجوی متعهد هرگز علم را ابزاری برای مدرک یا نمره نمیبیند؛ بلکه برای رفع نیازهای واقعی کشور به کار میگیرد. پژوهش دانشجو «مسئلهمحور» و ناظر به چالشهای ملی است از فقر و بیکاری تا محیطزیست و عدالت آموزشی.«اثر علمی» یعنی هر پایاننامه، مقاله یا پروژهای که جامعه را یک گام جلوتر ببرد.
دانشجوی اثرگذار، در محیط دانشگاه منشأ نشاط، همدلی، و گفتوگوی فکری است. در فعالیتهای فرهنگی، داوطلبی و جهادی نقش دارد. در برابر بیاخلاقی، فساد یا تبعیض، خاموش نمیماند؛ ولی با بینش و منطق گفتوگو عمل میکند، نه با هیجان. روح شهدای ۱۶ آذر، روح عدالت خواهی بوده است که توانستند مردم و جامعه را تکان دهند.
۱۶ آذر به ما آموخت که دانشجو هویت دارد، نه منفعت. دانشجوی اثرگذار، در تصمیمهای روزمرهاش صداقت، انضباط، و مردمدوستی را تمرین میکند و هیچ مطالبهای (سیاسی یا علمی) را از مسیر غیر اخلاقی پیگیری نمیکند یعنی در کلاس، در اجتماع، و حتی در فضایمجازی، خود را نمایندهی أن دانشگاه میداند.وی در پایان تاکید کرد: دانشجوی اثرگذار در نگاه ۱۶ آذر یعنی کسی که «میفهمد، میپرسد، و عمل میکند»، نه برای شهرت یا امتیاز، بلکه از تعهد به حقیقت و رفاه جامعه.
